Kwas foliowy – funkcje, źródła i objawy niedoboru

Kwas foliowy inaczej nazywany witaminą B9, witaminą B11 lub folacyną. Jest niezbędny do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania komórek. To jedna z najważniejszych witamin, ale na jej niedobór cierpi prawie każda osoba. Niedostateczna ilość kwasu foliowego jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować wadę cewy nerwowej płodu i niewykształcenie mózgu. U osób dorosłych witamina B9 pełni szereg funkcji ochronnych, m.in. przed nowotworami. Jakie jeszcze funkcje w organizmie pełni kwas foliowy? Jakie są jego naturalne źródła i objawy niedoboru?

Funkcje kwasu foliowego w organizmie

Kwas foliowy jest jedną z najbardziej potrzebnych witamin do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych, z których powstaje nasze DNA. Kolejną funkcją witaminy B9 jest udział w wytwarzaniu erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Dzięki temu chroni nasz organizm przed anemią oraz utrzymuje prawidłowy poziom odporności.

To jednak nie wszystko, bo kwas foliowy pełni funkcje ochronne przed miażdżycą i osteoporozą, która najczęściej pojawia się u kobiet po zaniku okresu. Poza tym, utrzymuje w normie poziom homocysteiny. Warto wiedzieć, że podwyższony poziom tego aminokwasu powoduje wzrost złego cholesterolu LDL i tym samym zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Dlatego rola kwasu foliowego w organizmie jest nieoceniona. Odpowiada za prawidłowy wzrost i rozwój mózgu i dzieci. Zapewnia prawidłową pracę układu nerwowego i zapobiega powstawaniu depresji.

Objawy i skutki niedoboru kwasu foliowego

Warto wiedzieć, że większość osób cierpi na większe lub mniejsze niedobory kwasu foliowego. Taki stan jest szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży, ponieważ powoduje uszkodzenie płodu. Jak rozpoznać objawy niedoboru witaminy B9? Do najczęściej występujących oznak należą:

  • zaburzenia procesów fizjologicznych komórek
  • podwyższony poziom złego cholesterolu
  • niedokrwistość, a w późniejszym stadium anemia
  • zmiany miażdżycowego w aortach
  • obniżona odporność organizmu i częste infekcje
  • wydłużony czas zrastania się kości lub osteoporoza
  • częste bóle głowy
  • sucha i blada cera
  • zawroty głowy
  • ogólne osłabienie
  • brak apetytu i częste biegunki
  • nagłe i częste zmiany nastrojów
  • bezsenność

W szczególności o właściwe stężenie kwasu foliowego powinny zadbać kobiety, które planują zajść w ciążę, aby nie doszło do uszkodzenia płodu.

Przyczyny niedoboru kwasu foliowego

Niedobór kwasu foliowego może mieć wiele przyczyn. Zapotrzebowanie na tę witaminę wzrasta u kobiet w ciąży lub w okresie menopauzy. Dlatego ważna jest dieta, która zawiera odpowiednią zawartość witaminy B9. Kolejnymi czynnikami, które powodują niedobór są:

  • stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych
  • nadużywanie kawy, alkoholu i palenie papierosów
  • osoby w podeszłym wieku, dziewczęta w okresie dojrzewania i niemowlęta
  • nadczynność tarczycy

Naturalne źródła kwasu foliowego

Kluczową rolę w dostarczaniu kwasu foliowego do organizmu pełni dieta. Największe ilości tej witaminy znajdziemy w następujących produktach:

  • zielone warzywa spożywane na surowo
  • rośliny strączkowe
  • produkty pełnoziarniste
  • ciecierzyca, korzeń i natka pietruszki, szpinak, sałata jarmuż, bruksela i brokuły
  • ziarna słonecznika i sezamu
  • pomarańcze, mango i kiwi

Najlepszym źródłem kwasu foliowego są warzywa spożywane na surowo lub niskoprzetworzone. Podczas gotowania lub smażenia następuje duża utrata tej witaminy, przez to składniki odżywcze tracą w dużej mierze swą wartość.

Kwas foliowy a ciąża

Kwas foliowy jest szczególnie ważny dla kobiet w ciąży, ponieważ wpływa na prawidłowy rozwój mózgu i rdzenia kręgowego u płodu. Obecnie lekarze zalecają kobietom w ciąży przyjmowanie odpowiednich dawek suplementów lub środków zawierających tę witaminę. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przedwczesnego porodu oraz niedowagi noworodka. Panie, które dopiero planują zajść w ciąże, powinny rozpocząć przyjmowanie witaminy B9 minimum miesiąc przez zapłodnieniem.

W przypadku stosowania antykoncepcji hormonalnej, suplementacja powinna trwać ok. 3 miesięcy przed zapłodnieniem i 3 miesiące po zapłodnieniu – w zależności od wskazań lekarza. Warto dodać, że o odpowiednią ilość tej witaminy powinni również dbać mężczyźni, którzy planują potomstwo. Kwas foliowy podnosi jakość nasienia i zapobiega występowaniu wad u dziecka.

Foto:  https://pixabay.com/pl/photos/warzywa-groch-witaminy-rynku-780528/

Podobne artykuły