zwichni─Öcie a skr─Öcenie

Zwichni─Öcie, skr─Öcenie czy st┼éuczenie ÔÇô jak rozpozna─ç uraz stawu?

Skr─Öcenie, st┼éuczenie czy zwichni─Öcie? Czasami po urazie trudno oceni─ç, jakiej kontuzji uleg┼éy stawy, szczeg├│lnie, gdy nasila si─Ö bolesny obrz─Ök. W niekt├│rych przypadkach uraz stawu wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej i usztywnienia naruszonego miejsca, ale w wi─Ökszo┼Ťci tych przypad┼éo┼Ťci, po odpowiednim rozpoznaniu mo┼╝na sobie pom├│c we w┼éasnym zakresie. Co nale┼╝y wiedzie─ç o urazach staw├│w i jak prawid┼éowo je rozpozna─ç? Podpowiadamy w tym artykule.

Skr─Öcenie stawu

Skr─Öcenie stawu jest powa┼╝nym urazem, polegaj─ůcym na uszkodzeniu torebki stawowej, a w niekt├│rych przypadkach mo┼╝na do┼Ťwiadczy─ç naderwanego wi─Özad┼éa. Bardzo ┼éatwo nabawi─ç si─Ö tego typu urazu, gdy┼╝ wystarczy niefortunne ustawienie stopy lub zbyt gwa┼étowny ruch, by dosz┼éo do skr─Öcenia i naderwania stawu skokowego. Je┼Ťli skr─Öcenie jest delikatne mo┼╝na pr├│bowa─ç leczy─ç je w domu, ale warto zapyta─ç o porad─Ö lekarza, by unikn─ů─ç nasilenia b├│lu, zwi─ůzanego z nieprawid┼éowym post─Öpowaniem.

Definicja skr─Öcenia stawu

Skr─Öcenie stawu wyst─Öpuje, gdy przekroczeniu ulegnie naturalnie fizjologiczny zakres ruchu, w danym stawie. Urazowi takiemu towarzyszy uszkodzenie tkanek mi─Ökkich, takich jak torebka stawowa i wi─Özad┼éa. W zale┼╝no┼Ťci od rodzaju objaw├│w nie zawsze konieczna jest interwencja lekarska. Wyr├│┼╝nia si─Ö skr─Öcenia I stopnia – lekkie, kt├│rym towarzyszy ma┼éy krwiak i obrz─Ök, II stopnia ÔÇô ┼Ťrednie, kt├│re cechuje wi─Öksze nasilenie objaw├│w i wyst─Öpowanie ruch├│w patologicznych, w niewielkim stopniu oraz III stopnia ÔÇô ci─Ö┼╝kie, charakteryzuj─ůce si─Ö silnym obrz─Ökiem, b├│lem i niestabilno┼Ťci─ů stawu. Najcz─Östsz─ů przypad┼éo┼Ťci─ů jest skr─Öcenie stawu skokowego, ale mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç tak┼╝e skr─Öcenie kolana lub nadgarstka.

skr─Öcenie a zwichni─Öcie

Objawy skr─Öcenia stawu

Skr─Öceniu towarzysz─ů:

  • ostry b├│l, cz─Östo nasilaj─ůcy si─Ö podczas wykonywania ruchu,
  • zasinienie,
  • brak stabilno┼Ťci w stawie,
  • tkliwo┼Ť─ç w miejscu urazu,
  • ograniczony ruch stawu.

Jak wygl─ůda proces leczenia skr─Öcenia stawu?

Podzia┼é skr─Öcenia stawu obejmuje trzy stopnie: od naci─ůgni─Öcia wi─Özade┼é, przez ich cz─Ö┼Ťciowe rozerwanie, a┼╝ do rozerwania ca┼ékowitego. Na przyk┼éadzie skr─Öcenia stawu skokowego ÔÇô najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuj─ůcego urazu, wyja┼Ťnimy jak powinna wygl─ůda─ç diagnostyka i proces leczenia. W przypadku lekkiego urazu, nale┼╝y zastosowa─ç ch┼éodne ok┼éady na spuchni─Öt─ů kostk─Ö i opatrunek uciskowy, np. w postaci banda┼╝u elastycznego, kt├│ry ma na celu usztywnienie stawu skokowego. Wa┼╝ne jest odci─ů┼╝enie skr─Öconej kostki i odpoczynek. W przypadku uszkodze┼ä staw├│w ┼Ťrednich, konieczna jest konsultacja lekarska i noszenie stabilizatora. W zale┼╝no┼Ťci od uszkodzenia stawu skokowego dolnego lub te┼╝ stawu skokowego g├│rnego, nale┼╝y odpowiednio dobra─ç taki usztywniacz, kt├│ry w odpowiedni spos├│b stabilizowa┼é b─Ödzie chor─ů nog─Ö. Je┼Ťli chodzi o skr─Öcenie kostki ci─Ö┼╝kie, wi─ů┼╝─ůce si─Ö z rozerwaniem torebki stawowej, najlepsz─ů drog─ů leczenia mo┼╝e okaza─ç si─Ö usztywnienie nogi poprzez za┼éo┼╝enie gipsu, najcz─Ö┼Ťciej na okres oko┼éo 3 tygodni. Powa┼╝ne urazy stawu skokowego wymagaj─ů nieraz ingerencji chirurgicznej, ale dzi─Öki zastosowaniu takiej metody w ci─Ö┼╝kich przypadkach, pacjent szybko wraca do zdrowia i pe┼énej sprawno┼Ťci. Pe┼éen zakres ruchu i funkcje stopy po skr─Öceniu kostki pozwoli przywr├│ci─ç rehabilitacja. Zaleca si─Ö wykonywanie ─çwicze┼ä na staw skokowy, poprawiaj─ůcych g┼é─Öbokie czucie oraz og├│ln─ů stabilizacj─Ö. Warto dba─ç o przeciwurazow─ů profilaktyk─Ö i stosowa─ç si─Ö do wszystkich lekarskich zalece┼ä, by unikn─ů─ç w przysz┼éo┼Ťci ponownego wyst─ůpienia kontuzji.

Zwichni─Öcie stawu

Zwichni─Öcie to bardzo bolesny i uci─ů┼╝liwy uraz, wi─ů┼╝─ůcy si─Ö z przemieszczeniem ko┼Ťci w stawie. Konsekwencj─ů zwichni─Öcia stawu jest uniemo┼╝liwiony ruch w jego obr─Öbie oraz u┼╝ywanie przymocowanej do niego ko┼äczyny. Kontuzja ta wymaga nastawienia stawu i pomocy lekarskiej. Nie nale┼╝y wykonywa─ç takiego zabiegu samodzielnie. Zwichni─Öcie kostki, to jedno z najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuj─ůcych uraz├│w, kt├│ry cz─Östo mylony jest ze skr─Öceniem.

Definicja zwichni─Öcia stawu

Zwichni─Öcie stawu na skutek urazu polega na zmienieniu fizjologicznego po┼éo┼╝enia ko┼Ťci staw├│w. Do tego typu kontuzji dochodzi poprzez uszkodzenie stawu, w wyniku silnego bod┼║ca zewn─Ötrznego, powoduj─ůcego trwa┼ée przesuni─Öcie ko┼Ťci wzgl─Ödem siebie. Podczas zwichni─Öcia mo┼╝e doj┼Ť─ç do dysfunkcji wi─Özade┼é, torebki stawowej, ┼é─ůkotek lub chrz─ůstek, a uraz mo┼╝e by─ç po┼é─ůczony ze z┼éamaniem w obr─Öbie stawu.

Rodzaje zwichni─Öcia stawu

Zwichni─Öcia mo┼╝na podzieli─ç na cztery grupy:

  • urazowe ÔÇô uszkodzenia torebki stawowej i przemieszczenie si─Ö powierzchni stawu,
  • wrodzone ÔÇô brak zerwania torebki stawowej,
  • patologiczne ÔÇô uszkodzenie powierzchni staw├│w w wyniku chor├│b i stan├│w zapalnych,
  • pora┼╝enne ÔÇô zwiotczenie mi─Ö┼Ťni, kt├│re odpowiadaj─ů za stabilizacj─Ö staw├│w.

Najcz─Ö┼Ťciej nara┼╝anymi stawami s─ů: biodrowy, ┼éokciowy, kolanowy, barkowo ÔÇô obojczykowy, ramienny i skokowy.

zwichni─Öcie stawu skokowego

Objawy zwichni─Öcia stawu

Do objaw├│w, kt├│re mog─ů sugerowa─ç na zwichni─Öcie stawu nale┼╝y:

  • silny b├│l w okolicy stawu,
  • szybko narastaj─ůcy obrz─Ök,
  • brak mo┼╝liwo┼Ťci ruchu w stawie,
  • odkszta┼écenie uszkodzonego stawu,
  • deformacja stawu.

Leczenie zwichni─Öcia stawu

Do czasu wizyty u lekarza, warto unieruchomi─ç staw, aby nie dosz┼éo do dodatkowego uszkodzenia oraz sch┼éodzi─ç uszkodzon─ů okolic─Ö, by zmniejszy─ç b├│l. W tym celu mo┼╝na tak┼╝e zastosowa─ç niesteroidowe leki przeciwzapalne. W zale┼╝no┼Ťci od stopnia zwichni─Öcia nale┼╝y jak najszybciej wybra─ç si─Ö do lekarza lub wezwa─ç karetk─Ö. Osob─Ö ze zwichni─Öciem stawu skokowego i kolanowego najlepiej transportowa─ç w pozycji le┼╝─ůcej. W niekt├│rych, gro┼║nych przypadkach mo┼╝liwa jest operacja. W mniej powa┼╝nych urazowych zmianach, diagnoza mo┼╝e waha─ç si─Ö mi─Ödzy skr─Öceniem a zwichni─Öciem. Trudno┼Ť─ç sprzyja zidentyfikowanie zwichni─Öcia ko┼Ťci skokowej, gdy┼╝ objawy s─ů bardzo podobne do wyst─Öpuj─ůcych podczas skr─Öconego stawu skokowego. Lekarz zaleci wykonanie zdj─Öcia RTG lub ultrasonografi─Ö, co pomo┼╝e okre┼Ťli─ç stopie┼ä uszkodzenia, ale bez wzgl─Ödu na ich wyniki, konieczne w ramach leczenia jest usztywnienie i unieruchomienie zwichni─Ötej ko┼äczyny, przez okres nie kr├│tszy ni┼╝ 6 tygodni. Powr├│t do aktywno┼Ťci mo┼╝liwy jest dzi─Öki ─çwiczeniom i rehabilitacjom.

Stłuczenie stawu

St┼éuczenie stawu najcz─Ö┼Ťciej jest niegro┼║nym urazem i po odpowiednim rozpoznaniu, mo┼╝na leczy─ç je samodzielnie. Warto pami─Öta─ç, ┼╝e im d┼éu┼╝ej wyst─Öpuje obrz─Ök, tym staw staje si─Ö bardziej podatny na kontuzj─Ö w przysz┼éo┼Ťci. Szybkie podj─Öcie w┼éa┼Ťciwych dzia┼éa┼ä za┼éagodzi obrz─Ök i zmniejszy dolegliwo┼Ťci b├│lowe. St┼éuczenie najcz─Ö┼Ťciej nie wymaga pomocy lekarskiej, chyba ┼╝e zwi─ůzane jest z uszkodzeniem sk├│ry i bardzo silnym, narastaj─ůcym b├│lem ÔÇô mo┼╝na podejrzewa─ç wtedy inny uraz i najlepiej zapyta─ç o opini─Ö lekarza. W┼Ťr├│d najbardziej powszechnych rodzaj├│w mo┼╝na wyodr─Öbni─ç st┼éuczenie kolana, brzucha, r─Öki i stopy, objawiaj─ůce si─Ö spuchni─Öt─ů kostk─ů.

Definicja stłuczenia stawu

O st┼éuczeniu stawu mo┼╝na m├│wi─ç, gdy dosz┼éo do uszkodzenia tkanek: podsk├│rnej, mi─Ö┼Ťniowej i okostnej oraz staw├│w oko┼éotkankowych, ale nie dosz┼éo do przerwania ci─ůg┼éo┼Ťci sk├│ry. St┼éuczenia powstaj─ů najcz─Ö┼Ťciej w wyniku upadku na twarde pod┼éo┼╝e lub uderzenia si─Ö t─Öpym przedmiotem. W miejscu dotkni─Ötym urazem powstaje zasinienie, zwi─ůzane z wylewem krwi do tkanek, pojawia si─Ö b├│l i obrz─Ök. Gdy uszkodzeniu ulegaj─ů tak┼╝e stawy i okostna mo┼╝e pojawi─ç si─Ö ograniczenie lub upo┼Ťledzenie ruch├│w i bardzo ostry b├│l. Bez obaw ÔÇô gdy obrz─Ök nie narasta i zauwa┼╝alna jest poprawa z przypad┼éo┼Ťci─ů t─ů mo┼╝na poradzi─ç sobie samemu, wykorzystuj─ůc domowe sposoby.

Objawy stłuczenia stawu

Objawy st┼éuczenia s─ů bardzo podobne do wyst─Öpuj─ůcych podczas skr─Öcenia i zwichni─Öcia, ale towarzyszy im wiele silniejszy b├│l. St┼éuczenie mo┼╝na zidentyfikowa─ç gdy wyst─Öpuje:

  • obrz─Ök kontuzjowanego miejsca,
  • b├│l w miejscu st┼éuczenia,
  • ograniczenie ruchomo┼Ťci stawu,
  • wylewy krwi w miejscu uszkodzenia tkanek i naczy┼ä krwiono┼Ťnych,
  • siniaki,
  • zniekszta┼écenie stawu,
  • niemo┼╝no┼Ť─ç dotyku uszkodzonego miejsca,
  • wi─Öksza temperatura w obr─Öbie chorej tkanki.
skr─Öcenie kostki

Jak leczyć stłuczenie stawu?

W pierwszych dniach, st┼éuczenie nale┼╝y leczy─ç poprzez stosowanie zimnych ok┼éadach i kompres├│w, do momentu, w kt├│rym obrz─Ök nie zacznie si─Ö troch─Ö zmniejsza─ç. W przypadku lekkich obra┼╝e┼ä mo┼╝e to trwa─ç tylko jedn─ů dob─Ö, natomiast podczas powa┼╝nych st┼éucze┼ä nawet do 72 godzin. Sprawdzi si─Ö tak┼╝e ch┼éodz─ůcy, ┼╝elowy opatrunek oraz taki stworzony na bazie wody i octu. Je┼Ťli st┼éuczenie objawia si─Ö wyst─ůpieniem siniak├│w, w nast─Öpnych dniach nale┼╝y zimne ok┼éady zamieni─ç na ciep┼ée, kt├│re przy┼Ťpiesz─ů wch┼éoni─Öcie si─Ö krwiak├│w. Przy st┼éuczeniu warto unie┼Ť─ç nogi do g├│ry, na oko┼éo 20 centymetr├│w, aby u┼éatwi─ç odp┼éyw krwi, a tym samym zmniejszenie obrz─Öku. Wymienione czynno┼Ťci niemal idealnie wpisuj─ů si─Ö w za┼éo┼╝enia zasady rice. Jest to uniwersalna metoda kompleksowych czynno┼Ťci, kt├│re nale┼╝y wykona─ç podczas odniesienia obra┼╝e┼ä takich jak: st┼éuczenie, skr─Öcenie, naci─ůgni─Öcie lub naderwanie mi─Ö┼Ťni. Natychmiastowe dzia┼éanie usprawni proces leczenia i przyniesie ulg─Ö w dolegliwo┼Ťciach. Zastosowanie zasady rice wi─ů┼╝e si─Ö z wykonaniem czynno┼Ťci odpowiadaj─ůcych literkom, znajduj─ůcym si─Ö w tym s┼éowie, odpowiednio:

  • REST ÔÇô odpoczynek, wskazuje na odci─ů┼╝enie kontuzjowanej ko┼äczyny
  • ICE ÔÇô l├│d, nale┼╝y wi─Öc przyst─ůpi─ç do wykonania ch┼éodnych ok┼éad├│w
  • COMPRESSION ÔÇô ucisk, warto zastosowa─ç elastyczny opatrunek lub stabilizator
  • ELEVATION ÔÇô wzniesienie, nale┼╝y wi─Öc podnie┼Ť─ç chor─ů ko┼äczyn─Ö do g├│ry, w celu zmniejszenia obrz─Öku.

Zwichni─Öcie a skr─Öcenie ÔÇô czym si─Ö r├│┼╝ni─ů?

Pomi─Ödzy skr─Öceniem a zwichni─Öciem stawu zauwa┼╝alne s─ů podobie┼ästwa wynikaj─ůce z nast─Öpuj─ůcych po urazie objaw├│w. Obu kontuzjom towarzyszy silny b├│l, pojawia si─Ö obrz─Ök, uszkodzone tkanki s─ů rozgrzane i wyst─Öpuje ograniczona mo┼╝liwo┼Ť─ç ruchu. Podczas zwichni─Öcia mo┼╝na wskaza─ç utrat─Ö kontaktu powierzchni stawowych, natomiast w przypadku skr─Öcenia zostaje zachowany ten kontakt, a uszkodzeniu ulegaj─ů okolice w obr─Öbie stawu. Mo┼╝e doj┼Ť─ç wi─Öc do zerwania wi─Özade┼é i torebek stawowych, ale bez przemieszczenia si─Ö ko┼Ťci. R├│┼╝nice obejmuj─ů tak┼╝e rozleg┼éo┼Ť─ç urazu oraz sposoby leczenia. W wyniku zwichni─Öcia, ko┼äczyn─Ö nale┼╝y najpierw nastawi─ç, a nast─Öpnie unieruchomi─ç. Z kolei skr─Öcenie wymaga jedynie ograniczenia ruchu i usztywnienia danego stawu. Warto pami─Öta─ç, ┼╝e skr─Öcenie, zwichni─Öcie i st┼éuczenie to urazy staw├│w, kt├│rych nie wolno lekcewa┼╝y─ç, poniewa┼╝ im d┼éu┼╝ej utrzymywa┼é b─Ödzie si─Ö stan zapalny, tym wi─Öksza szansa na wyst─ůpienie powik┼éa┼ä i mo┼╝liwo┼Ť─ç kontuzji.

Podobne artykuły